Najdawniejsze ślady działalności ludzkiej na terenie dzisiejszego powiatu kamiennogórskiego pochodzą z epoki kamienia. To tutaj zamieszkiwało plemię Bobrzan wymieniane w tzw. dokumencie praskim z XI w., z tego też okresu zachowały się liczne ślady grodzisk, m.in. w Kamiennej Górze.

Od VII wieku teren miasta należał do Państwa Wielkomorawskiego, pod koniec X wieku został on włączony przez Mieszka I do Państwa Polskiego. W 1201 r. władanie nad Śląskiem objął Henryk Brodaty. W tym czasie na górze wznoszącej się w rozwidleniu rzek Bóbr i Zadrna, powstał zamek strażniczy, który strzegł traktu handlowego wiodącego przez Bramę Lubawską na południe. U stóp zamku powstała osada targowa.

W 1249 r. Bolesław Rogatka, książę legnicki, zezwolił benedyktynom lokować na prawie niemieckim wieś targową zwaną Landishute . Jest to najstarsza historyczna wzmianka o Kamiennej Górze. Śmierć Rogatki w 1278 r. doprowadziła w konsekwencji do podziału księstwa legnickiego między jego trzech synów. Ziemia kamiennogórska przypadła w udziale Bolkowi I, który w· 1286 r. odkupił od benedyktynów nadane im dobra i w 1292 r. na ich miejsce sprowadził cystersów z Henrykowa. Do momentu sekularyzacji w 1810 r. cystersi przyczynili się do rozwoju okolic Kamiennej Góry, poprzez stworzenie na tych terenach ogromnych latyfundiów.

W miejscu starego grodu, w latach 1285-1295 książę świdnicko- jaworski Bolko I zbudował zamek na górze zamkowej. W tym samym czasie osada targowa położona u stóp zamku została przekształcona w miasto rządzące się prawem niemieckim.

Od śmierci księżnej Agnieszki, wdowy po Bolku II świdnickim, w lutym 1392 r., ziemie kamiennogórskie wraz z księstwem świdnickim przeszły pod panowanie niemieckiej dynastii Luksemburgów zasiadającej na tronie czeskim.

Druga połowa XV wieku przyniosła znaczące zmiany. Za panowania Władysława Jagiellończyka Kamienna Góra została ufortyfikowana murami obronnymi i fosą.

Na mocy układu z 1526 r. władanie nad Czechami, w tym Śląskiem, objęła austriacka monarchia Habsburgów, co przyczyniło się do trwającego niemal 100 lat okresu dynamicznego rozwoju rzemiosła, budownictwa na ziemi kamiennogórskiej. Proces ten zahamowany został przez wojnę trzydziestoletnią (1618-1648), w czasie której ziemia kamiennogórska była rabowana i plądrowana przez przechodzące wojska cesarskie i szwedzkie. Po zakończeniu wojny rozpoczęła się odbudowa Kamiennej Góry. W tym czasie w mieście rozkwitła produkcja płótna lnianego i jego sprzedaż. Płótno z Kamiennej Góry i okolic szybko zyskało europejską sławę. Rozwój życia gospodarczego pozwolił miastu i okolicom dojść do dobrobytu. Odbudowano i rozbudowano Kamienną Górę, Chełmsko Śląskie i Lubawkę.

Po śmierci króla pruskiego Fryderyka Wilhelma I, w 1740 r., jego syn, Fryderyk II, wkroczył na austriacki Śląsk. Prusy objęły władanie nad Śląskiem. Austria nie chciała jednak tak łatwo zrezygnować z „najcenniejszej perły swojej monarchii”, jak nazywała Śląsk Maria Teresa. W lipcu 1742 r. wybuchły trzy wieloletnie, wyniszczające wojny pruskie, trwające z małymi przerwami do 1763 r. W wyniku działań wojennych ziemia kamiennogórska została bardzo zniszczona. Samo miasto zaliczono do najbardziej zniszczonych i wyludnionych miast na Śląsku.

Trzydzieści lat później w wyniku wyzysku kupców wobec chałupników wytwarzających i sprzedających płótno oraz nici doszło do buntu tkaczy w Chełmsku Śląskim, Kamiennej Górze oraz Lubawce.

Na początku XIX w. edyktem króla pruskiego Fryderyka III nastąpiła likwidacja i wywłaszczenie wszystkich śląskich zakonów. Cystersi z Krzeszowa utracili swoje dobra.

W XIX w. nastąpił dynamiczny rozwój ziemi kamiennogórskiej. Rozwinął się tutaj przemysł włókienniczy, handel, powstawały nowe tartaki, folusze, bielniki, magle, krochmalnie, także browary i gorzelnie. Wraz z rozwojem działalności przemysłowej podjęto również próby rozwinięcia górnictwa węgla. Wybudowano nowe drogi i linie kolejowe. Ziemia kamiennogórska stała się ośrodkiem turystycznym, stąd też w okolicznych wsiach i miasteczkach powstały liczne hotele i zajazdy. Turystyka jeszcze bardziej rozwinęła się w okresie międzywojennym. W Lubawce powstał wtedy kompleks obiektów sportowych, który posłużył niemieckim sportowcom w przygotowaniach do olimpiady w Berlinie w 1936 r.

W czasie II wojny światowej do zakładów produkcyjnych na terenie powiatu kamiennogórskiego zwożono robotników przymusowych i jeńców wojennych, którzy pracowali na rzecz III Rzeszy. W tym czasie zarówno w Kamiennej Górze, jak i Lubawce, Chełmsku Śląskim i Marciszowie, powstały filie obozu koncentracyjnego w Gross Rosen (Rogoźnica).

Po II wojnie światowej do Kotliny Kamiennogórskiej wkroczyły oddziały Frontu Ukraińskiego. Następstwem tego faktu było rozpoczęcie akcji osadniczej ludności polskiej na tych ziemiach. Repatriowano ludność z centralnej Polski oraz zza Buga.

W 1975 r. powiat kamiennogórski wszedł w skład nowo powstałego województwa jeleniogórskiego, zaś w 1999 r. miasto Kamienna Góra znowu stało się siedzibą władz powiatowych.

Źródła:

Lubieniecki J., Z dziejów ziemi kamiennogórskiej, Jelenia Góra 1996.

Kamienna Góra-monografia geograficzno-historyczna miasta i okolic, pod red Stanisława Michalkiewicza, Wrocław 1986.

Kamienna Góra- fakty z przeszłości miasta do końca 1945 roku, Kamienna Góra 2002.